Rutte

‘Eerst is er de verandering in de samenleving en bij mensen, dus de mogelijkheden en de behoefte om meer zelf te doen. En het beleid richt zich daarnaar. In die volgorde.

Iedereen die toch volhoudt dat er een niet zo geheime bezuinigingsagenda schuilgaat achter dat woord participatiesamenleving, daag ik uit.’

Tot voor kort had ik alleen maar het vermoeden dat onze premier een man is die niet weet waar hij mee bezig is. Na de Willem Drees-lezing die Rutte 14 oktober 2013 hield wist ik het zeker.

Waarom toen pas? Welnu, in de Willem Drees-lezing verkondigde Rutte vrolijk dat de participatiesamenleving onze schuld is en géén bezuiniging. De regering volgt alleen maar de ontwikkelingen in de maatschappij. Ik was met stomheid geslagen. Ik was en ben geen fan van Rutte, maar ik had hem slimmer ingeschat.

Want, beste meneer Rutte, de participatiesamenleving is geen maatschappelijke ontwikkeling. Het is een noodzakelijke beweging, veroorzaakt door de kabinetten waar u aan het hoofd staat/stond. U mag het dan misschien niet in gang hebben gezet, maar u heeft het zeker wel tot een ding gemaakt.

Een voorbeeld. Ik woon tegenover een kleine kinderboerderij. Tot 3 jaar geleden werd die boerderij gerund door een gemeentemedewerker en een vrijwilliger. Toen schrapte de gemeente de post ‘kinderboerderij’ in haar begroting en kon de gemeentewerker zijn taak niet meer uitvoeren. De vrijwilliger kon de zaak niet in haar eentje draaiende houden. Dat was het moment waarop de  buurtbewoners in actie kwamen. Er werd een bestuur gevormd, er werden vrijwilligers geworven en uiteindelijk werd de kinderboerderij weer een goedlopend project. Maar de participatie startte dus pas nadat de gemeente de subsidie voor de boerderij stopzette. En weet u, meneer Rutte, waarom ze dat deden? Omdat ze minder geld kregen van u en uw kornuiten.

Verkondigen dat de participatiesamenleving een maatschappelijke ontwikkeling is, staat gelijk aan liegen. Want hoe valt de toenemende individualisering dan te verklaren? Een groot deel van de mensen wil alleen zijn eigen hachje redden en zal nooit uit eigen beweging eens even lekker gaan participeren. Maar ook het hoge stemmenaantal dat de PvdA bij de vorige verkiezingen kreeg valt niet te rijmen met de uitspraken van Rutte. PvdA’ers zijn over het algemeen voor een actieve overheid. Als ze zo graag hun zaakjes zelf hadden willen regelen zonder dat de overheid ook maar één poot uitstak, hadden ze wel VVD gestemd.

Uiteraard is nuancering nodig. Bij deze. De meeste mensen willen heus wat voor een ander doen, gewoon uit naastenliefde. Mensen hielpen elkaar vroeger al, mensen helpen elkaar nog steeds. Zo egoïstisch zijn we nu ook weer niet. Daar heeft Rutte gelijk in. En toch bekruipt me een gevoel van ‘hier klopt iets niet’ als ik zijn lezing lees. (http://www.willemdrees.nl/wp-content/uploads/2011/12/Willem-Drees-lezing-2013-Mark-Rutte.pdf)

Nee, beste meneer Rutte, u heeft gelijk als u het volgende zegt: ‘. En ik wil al helemaal niet de suggestie wekken dat ikzelf of het kabinet precies weet hoe dat samen-leven in onze tijd er in detail uit zou moeten zien’. Toch zou het fijn zijn als u dat wel wist. Daar bent u ten slotte premier voor.